ARTVAN, with Art Education Area and PAEA presents Women’s Month Exhibit “Panawen: Lakbay sa Panahon ng Babae” at the QCX

By Bernadette Reyes, Art Education Area

Photos courtesy of Ruben Castor Ranin, Bernadette Reyes, and Sheena Ureta

This Women’s Month 2020, twenty-four men and women narrated stories of women through images as they depicted the journey of women at different times and life stages. Panawen: Lakbay sa Panahon ng Babae, an exhibition of paintings and photographs was launched this Saturday, March 7, 2020 at the QCX: Quezon City Experience, Quezon City Circle, Quezon City. An initiative of the Quezon City Local Government, in partnership with Art Ventures and Advocacy Network (Art VAN), Philippine Art Educators Association (PAEA), and the University of the Philippines College of Education Art Education Area, the show hopes to draw into consciousness the different seasons and reasons on how a women comes into being, and how time molds her to be the person that she is, not only for herself, but for others as well. Panawen, the Ilocano word for panahon, or seasons, hopefully, has aptly described how time immerses the woman in her experiences, encounters, and challenges, and how her strength is sieved through these.

The opening event commenced with a ritual, guided by Mr. Apoy “EJ” Jacinto, in honor of all the women and all those which she represented, her hopes and aspirations. The event was also graced by Dr. Nancy Kimuell-Gabriel, Head of the University of the Philippines, Diliman Gender Office, who has expressed her solidarity with Panawen, and the different embodiments of the art works. Ms. Phoebe Beltran-Almazan of the University of the Philippines College of Education Art Education Area and ARTVan president gave the welcoming remarks and introduced the artists.

Aside from the exhibit opening ceremony last March 7, a free seminar on Discipline Based Arts-Education by the UP Diliman Art Education Area, led by Professor Charo Defeo-Baquial, to the DepEd Division of Quezon City Districts 1 and 2 MAPEH (Music, Arts, Physical Education and Health) and Art teachers, also took place in the afternoon of the same day. However, due to the lockdown, the same seminar on March 14,  and the scheduled free workshops on March 21 were cancelled. The organizers plan to offer the workshops after the lockdown.

For more information on upcoming events and seminars, you may visit and

Shown in photo during the exhibit opening: (from top left) — 1. Sasha Garcia 2. Benay R. Reyes 3. Molly Velasco-Wansom 4. Jahzel Alcala Mangalindan-Gonzales 5. Jama Alcala Mangalindan-Ramos (ArtVAN Founding Vice President) 6. Gem Yonzon-Blanco 7. Dennis G. Baquial 8. Charo Defeo-Baquial (Art Education Area Coordinator, UP College of Education) 9. Phoebe P. Beltran-Almazan (ArtVAN Founding President) 10. Dr. Nancy Kimuell-Gabriel (UP Diliman Gender Office Head) 11. Roland André Malic 12. Lea Lim 13. Kyrsty Alde
(from bottom left): 1. Jonathan Quines (ArtVAN Founding Secretary) 2. James Singlador 3. Ruben Castor Ranin 4. Jose Glenn Blanco 5. Apoy Ej Jacinto (PAEA President; ArtVAN Adviser) 6. Magiting Baquial
UP College of Education Art Education Area with Art and MAPEH teachers from Division of City Schools from QC Districts 1 and 2.

Art and Health Education Areas hold 4th National MAPEH Seminar: Promoting Wellness in MAPEH

Write-up by Cyril Noroña, MAEd Art Education

The 4th National MAPEH Seminar, with the theme Promoting Wellness in MAPEH, was held on July 13, 2019 in the Benitez Theater, UP College of Education. It was organized by the UPCEd Art and Health Education Areas, and sponsored by Vibal Publishing and Prestige Paper Products.  Prof. Lorelei Vinluan welcomed the 130 participants who came public and private schools in Luzon. Meanwhile, the speakers, all of whom are practicing professionals, talked about wellness in their respective fields.

Dr. Jaclyn Cauyan, a professor in Counselor Education, gave the first talk on wellness. She stated the importance of watching out for both physical and mental wellness. She discussed the eight dimensions of wellness, as well as practical ways in keeping healthy for each dimension.

Ms. Ruth Manalo, a resident nutritionist and dietitian in the University Health service, highlighted nutrition in what students usually eat, and what they should be eating – more fruits and vegetables. What they eat provides nutrition, and lack thereof affects their performance, particularly in school.

Prof. Revin Santos, a professor in Sports Science, discussed the need for a change in lifestyle, emphasizing that being healthy also involves daily activities and that there is a need to change from a sedentary to an active lifestyle. He also said that the best way to encourage and teach healthy living to students is by example.

Prof. Daisy Ragragio-Valenciano, a professor in Music Education, talked about how music can be instrumental to the soul’s wellness.  She shared teaching strategies on how to make music relevant and move students to encourage expression, where the soul comes into play.

Last but not the least, Prof. Amos Manlangit, a lecturer in the College of Fine Arts, talked about integrating wellness strategies in Art Education, and how art can facilitate a curative process and therapeutic experience. He linked it with how art has helped his students with disabilities, the different levels of creative engagement students can have in art production, and how teachers can plan activities accordingly.

The speakers also incited introspection among the teachers, making them reflect on their own health and well-being. The practical ways the speakers shared to help improve the students’ well-being can also be applied to teachers. As Prof. Cauyan implied, while teachers watch out for their students’ wellbeing, they should not forget about their own.

The seminar ended with closing remarks by Prof. Grace Duka-Pante.

Special Education Week

It is Special Education week, for children with Cerebral Palsy, Down syndrome, Autism, Dyslexia, Dyspraxia, ADHD…

Posted by Enrico Flor on Monday, December 3, 2018

Pakikipagpulong ng EDL, Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas (DFPP), at Sentro ng Wikang Filipino (SWF)

Nakipagpulong ang mga guro ng Larangan sa Edukasyong Pangwika sa mga kinatawan ng Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas (DFPP) at Sentro ng Wikang Filipino (SWF) ng UP Diliman noong Setyembre 25, 2018. Layunin ng pulong na magkaroon ng konsultasyon hinggil sa mga panukalang pang-kurikulum upang palakasin ang programa sa BSEd (Sining Komunikasyon-Filipino) sa Kolehiyo ng Edukasyon. Inaasahan din na magkaroon ng mas malapit na ugnayan ang mga departamento sa iba’t ibang proyektong may kinalaman sa pagpapaunlad ng wika at kulturang Filipino. Naging makabuluhan ang pagbabahagi ng kaalaman hinggil sa kurikulum at kasalukuyang mga proyekto sa Filipino nina Dr. Rommel Rodriguez, Direktor ng SWF at ang mga Tagapag-ugnay ng Programa sa Wika ng DFPP na sina Prof. Jayson Petras at Prof. April Perez. Ang pulong ay dinaluhan nina Dr. Lourdes Baetiong, Dr. Romylyn Metila, Prof. Nerissa Zara, at Prof. Crizel Sicat-De Laza ng Larangan ng Edukasyong Pangwika.

Mula kaliwa: Prop. Jayson Petras, Prop. April Perez, Dr. Romylyn Metila, Prop. Nerissa Zara, Dr. Lourdes Baetiong, Prop. Crizel Sicat-De Laza, Dr. Rommel Rodriguez

EDL Benchmarks with Top Performing Language Institutions

To optimize the potential of curricular revisions and make informed decisions in designing both degree and non-degree programs that are both locally responsive and globally competitive, the Language Education Area held benchmarking visits to top performing and highly recognized language education institutions last October 2-4 and 15, 2018. The Area received warm hospitality from University of Malaya in Kuala Lumpur, Malaysia; National Institute of Education of Nanyang Technological University and Regional Language Center both in Singapore and TESOL Asia in Clark, Pampanga.

This trip aims to meet the following objectives:

  • survey current curricular offerings in language education for both graduate and undergraduate students;
  • become familiar with current curricular designs and practices;
  • learn efficient ways of managing learning spaces and resources; and
  • establish a mutually beneficial relationship and motivate future collaborations between our departments.

Previously, the faculty of the Area had a consultation meeting with representatives of the Departamento ng Filipino at Panitikang Pilipino of the UP College of Arts and Letters and the Sentro ng Wikang Filipino to accomplish the same purpose.

These fruitful visits not only provided the Area with valuable insights about current curricular designs, practices, and innovations, but also opened possibilities for future collaborations with the visited institutions. The benchmarking visits are the first among other endeavors aimed at enhancing the Area’s course offerings and strengthening its participation in the international language education community.


Top to Bottom: SEAMEO RELC, National Institute of Education of Nanyang Technological University, University of Malaya, and TESOL Asia

3rd National MAPEH Symposium

Last July 7, 2018, the Art Education and Health Education areas (launched) the 3rd National MAPEH Symposium, this year’s theme being “Media and Information Literacy in MAPEH”. It was held at the Benitez Theater in the UP Diliman College of Education. The morning session was comprised of talks from two educational practitioners, while participants attended a workshop of their choice in the afternoon session.

The first speaker Dr. Amelia Fajardo started her talk by clarifying the differences and relationship between curriculum and instruction. She discussed what makes a good curriculum and one of which is its openness to integration with other disciplines. The three approaches to curriculum integration, namely, multidisciplinary, interdisciplinary, transdisciplinary, were compared then presented. Questions from the participants raised the challenge of integration in the instruction level, particularly how it could be made flexible to keep up with sudden changes. Ultimately, Dr. Fajardo advised to always check the needs of the learners and the set curricular and instructional objectives.

Dr. Ferdinand Pitagan, a practitioner in Educational Technology, proceeded to talk about Media and Information Literacy for the Filipino learner and teacher. He made teachers reflect on their use of technology inside the classroom, and reiterated that such technology includes not only the more modern ones, but traditional materials as well. He also encouraged teachers to become creators of content and not be limited as users by creating their own tools that would fit the needs of their students best. Dr. Pitagan then spoke about how blended learning, a method that combines use of technology and personal interaction, and other forms of eLearning and how each can be beneficial. Lastly, he recounted the skills necessary for the 21st century classroom – collaboration, communication, creative thinking, and critical thinking, and noted that these should also be kept in mind in using and creating materials for the learners.

The participants of Ms. Libay Cantor’s workshop were treated to a cinematic experience as they watched clips of movies on the big screen of the Benitez Theater. Ms. Cantor facilitated the assessment and discussions of each video and how these may be used in teaching MAPEH by discussing valuable insights on color, music, mood, effectiveness, and other elements in the film. Ms. Cantor stressed the importance of making sure that teachers are able to discern the most appropriate material for their students.

In his workshop about using gaming as a tool in MAPEH, Mr. Jon Paul Maligalig showed different ways to incorporate games, digital or otherwise, in the classroom experience. He dwelled on how gaming can be used as a classroom motivation and as an agent for further learning. He demonstrated the use of certain software that would help students better engage with lessons. One such software is “Frets on Fire,” a program that emulates musical instruments, allowing an experience similar to a rock band. Prof. Maligalig also encouraged the use of other media types, from visual novels, to dance simulations, and even role-playing games. He also gave pointers on how to incorporate a game-like progression system in a particular class.

The workshop of Ms. Karmina Alejandro focused on how to incorporate information and communication (IEC) materials in classroom activities. Ms. Alejandro showed techniques that MAPEH teachers can integrate in their everyday lesson to make it more appealing to the diverse students of today. The workshop also tackled ways on combining environmental conservation and awareness as it is also part of her advocacy. The participants were then asked to create a product and its supporting IEC materials.

The workshops ended at 4:30 PM. This event was sponsored by Vibal Publishing, and Prestige Paper Products.


Write-up by Nicole Catherine Chiu and Patricia Joyce Cruz

Talumpati ni Dr. Ma. Theresa L. de Villa, Panauhing Pandangal ng Parangal 2018

Talumpati ni Dr. Ma. Theresa L. de Villa bilang panauhing pandangal

Parangal sa mga Magsisipagtapos, Kolehiyo ng Edukasyon

Ika-22 ng Hunyo, 2018; Cine Adarna, UP Diliman

“Sandaang Taon ng Makabuluhang Edukasyon: Sa Hamon ng Panahon Handang Tumugon”


Nakatataba ng puso ang maayanyayahan sa mahalagang okasyon ito ng ating kolehiyo: ang pagdiriwang ng kanyang ika-100 taon at ang makadaupang-palad ang mga gurong magsisimula ng panibagong sentenaryo. Magsimula tayo sa isang pagganyak. Pakisagot ng Ilang bugtong:

Magandang prinsesa, nakaupo sa tasa.            (kasuy)

Hindi pari, hindi hari, nagdaramit ng sari-sari.     (paru-paro)

Ang bugtong at salawikain ang ilan sa mga paraan ng pagtuturo ng mga magulang at nakatatanda sa komunidad noon. Mapupunang ang mga paksa ay nakatuon sa kalikasan at mga bagay na nasa lipunan. Mga hari at opisyal ng militar ng Espanya, mga Espanyol na prayle. Hindi ba kontektwalisasyon ito? Hindi ba hinahasa nito ang malalim na pag-iisip?

Ngunit napawi ang mga pamamaraang ito sa ilang daan taon ng kolonisasyon. Pinalitan lahat; binago lahat.

Simula ika-1 ng Hulyo 1918 (opisyal na tala ng pagkatatag ng Kolehiyo ng Edukasyon) marami ng pagbabago ang naganap sa ating bayan at sa lipunang Pilipino. Ang mga kaganapang ito ang nagtakda ng pagbabago. Isang halimbawa ang sistema ng edukasyon na bunga ng pag-igting ng kolonisasyon sa Pilipinas sa loob ng mahabang panahon. Di na natin tatalakayin ang paksang ito. Marahil alam na ninyo ang mga matingkad na halimbawa at patunay sa mga ito. Ang iba ay nakikita pa sa kasalukuyang sistema ng edukasyon. Hayaan ninyo akong ibahagi ang ilang karanasan bilang patotoo sa ugnayan ng edukasyon at ng mga kaganapan sa lipunan.

Dekada sisenta: English, Math at Science ang pinipiling kurso dahil sabi sa amin, ito ang kinakailangan upang umunlad. Dagdag pa, ang mga kursong ito ay palatandaan ng katalinuhan. Pinili ko ang Ingles. Ang isang buong leksyon sa wikang Ingles ay naayon sa pagkakasunod-sunod ng apat na batayang kasanayan sa Ingles o basic communication skills: Listening, Speaking, Reading, Writing. Makinig muna bago magsalita, magbasa at magsulat. Sa listening o pakikinig, modelo nito ang guro na gamit ang mga aklat na naglalaman ng metodo: paano ang intonation, stress at blending. Sa speaking o pagsasalita, mahalagang makuha ang pagbigkas ng first language users. Napilitang baluktutin ang mga dila. The more you sound American or foreign, the better. Aspirate the fs, vs, and ths. Di bale na lang kung walang saysay. ang sinasabi.

Sa reading ang mga nilalaman at pinahahalagahan ng panitikan o literature ay kulturang maka-Kanluranin. Sa writing o pagsusulat, karaniwang paksa ang “What I did last summer” o “My favorite room in the house.” Kontrolado lahat ang buong sistema at nagmumula sa itaas.

Sa paglipas ng panahon, maraming pagbabago ang naganap.


Dekada sitenta:

Naririnig: New Society, This country will be great again, May bagong silang (isang awit), Jabidah Massacre;

Ipinahahayag: Batas Militar; Sa pag-unlad ng bayan, disiplina ang kailangan;

Nababasa: Pagbago ng Konstitusyon; Pagbomba sa Plaza Miranda; Pagkontrol sa Kongreso;

Nasusulat: Pagtatanggol sa demokrasya; Unang Sigwa o ang First Quarter Storm.

Maraming dokumento at anyo ng panitikan ang iniluwal.

Key words: Martial Law; disappeared; salvage na nabago ang ibig sabihin; civil disobedience;

Maraming pagbabago: konstitusyon, komposisyon ng Kongresso; halaga ng piso sa dolyar (mula 2 piso naging mahigit 20 piso

Isa sa mahalagang kaganapan sa UP na naging malaki ang impact sa mga estudyante sa buong bansa ay ang pag-usbong ng pariralang Iskolar ng Bayan. (Forum, Jan-Mar 2018, pp. 12-13). Nagmula ito sa isang sanaysay ng isang estudyante sa Creative Writing class sa noon ay College of Arts and Sciences. Pinamagatan niya itong “Hirap sa Sasakyan ang Iskolar ng Bayan.”

Ilang sipi sa naturang sanaysay at artikulo.

1975: Isang “di malilimutang karanasan” ang araw-araw na pagbyahe ng isang estudyante ng UP Diliman mula Makati.

“Matagal ka nang maghihintay ng bus tapos sangkaterbang tao ang nag-eeksudos o nag-eebakweyt papuntang Cubao. . .” Kaya nang kinailangang magsulat ng isang sanaysay . . . isinulat ang kanyang karanasan.

“Pag para ng bus, bababa ang dalawa, sasakay naman ang dalawampu. Sa malayo, parang mga langaw ang mga tao na nag-uunahan sa pagdapo sa sugat ng isang batang taga Constitution Hill . . . Sa wakas, kahit papano nakasabit ka rin. Mula sa estirbo dahan-dahan kang sumisingit, “oops, sorry po.” Singit ka sa pagitan ng mga manggagawa, empleyado, mga estudyante atbp. . . . Sa mala-sardinas na kondisyon sa loob ng bus, mangingiti ka kasi nakasakay ka na . . . .”

Wala waring pagkakaiba sa mga nasasaksihan at nararanasan natin ngayon, lalo na ng mga nagsusumisikap na mga iskolar ng bayan tulad ninyo. (Ang kumpletong sanaysay ay nasa Forum, Jan-Mar 2018, pp. 12-13).


Dekada otsenta:

Naririnig: paglabas sa bansa ng yaman ng bayan, patuloy na pag-aaklas sa mga kanayunan;

Ipinahahayag: pagbabalik bansa ni Ninoy Aquino; snap election; Nababasa at nasusulat: Paglikas o pagtakas ng pamilya Marcos mula sa Malacanan; Pagbabalangkas ng 1987 Constitution;

Key words: People Power; peace process; coup d’etat; halaga ng piso sa dolyar: naglalaro sa PhP26.00 hanggang PhP37.00.

Maraming pagbabago: nagkaisa ang mga guro sa pampubliko at pribadong eskwelahan na magkapit-bisig at kumilos upang maisulong ang makabuluhang edukasyon tungo sa pagbabago ng lipunan.

Ito ang bitbit naming mga guro sa Ingles: Kung ginamit ang Ingles sa pag-kolonisa, maaring gamitin din ito sa pag-dekolonisa o pagkalas sa pagkakakulong sa isip sa pamamagitan ng masusing pakikinig, pagbasang magpapaunlad ng mapanuring pag-iisip, pagsasalita at pagsulat. Natatamo ito sa maingat na pagpili ng mga babasahin, pag-formulate ng mga tanong at paglalatag ng mga gawaing makabuluhan sa buhay ng estudyante at lipunang kanyang kinabibilangan.

Ayon nga sa tema ng pagtitipong ito: Makabuluhang Edukasyon. Isang halimbawa ang aking karanasan.

Klase: Grade 5 English.

Topic: Answering the telephone.

Gamit ang isang toy telephone, ginawa ang dyad sa harapan ng klase. Isang estudyante ang pinagtawanan dahil baligtad ang hawak sa telepono. Nasa tenga ang mouthpiece at nasa may bibig ang earpiece. At halos maiyak na sinabi ng bata na wala silang telepono. Ipinakita ang wastong gamit at itinuloy ang exercise: Hello. Good morning. This is the Lopez residence. Blah blah blah. Hold the line please. At ibinulong ko sa kanya na handa na siya kapag nagkatelepono sila sa bahay. Makalipas ang dalawang taon nagkita kami sa high school building at masaya niyang ibinalita: Ma’am may telepono na kami. Pero di English ang ginagamit namin sa pagsagot!


Dekada nobenta:

Naririnig, ipinahahayag, nababasa at nasusulat: pagsasara ng US military bases; jeepney strike; pagputok ng Mt. Pinatubo.

Key words: deregulation; private and foreign investments

Halaga ng piso sa dolyar: naglalaro sa pagitan ng PhP36.00 – PhP38.00

Sa dekadang ito, pinalakas ang integrasyon ng apat na batayang kasanayan sa komunikasyon. Gayundin ang paggamit ng Ingles sa pagtuturo ng Agham at Matematika. Isang halimbawa

Klase: Grade 4 Matematika sa isang pampublikong paaralan sa Isabela.

Topic: Reading and interpreting the electric meter.

Sinunod ng guro ang mga gabay at gawain at pagsasanay na nakasulat sa aklat kung saan may drowing ng mga electric meter na may iba-ibang “recorded readings”. Matapos ang klase, nahihiyang sinabi ng guro: Sinusunod ko lang po ang sinasabi ng DECS kahit di magagamit ng mga bata ang skill. Napansin nyo na walang kuryente dito. Sagot namin: Di bale, baka magkakuryente na kayo sa taong ito. Sagot ng guro: Baka nakalimutan na ng mga bata ito. At saka kung kailangan, matutunan.

Isang klase sa Grado 6 sa EPP

Topic: Proper behavior at the dinner table. Ipinakita ang tamang pag-aayos ng mga gamit pangkain sa mesa tulad ng plato, kutsara, tinidor at table napkin! Tinalaka ang mga syalitang dapat gamitin tulad ng: “May I have a second helping please?” at “Please pass the viand. “

Matapos ang klase kinausap namin ang mga bata tungkol sa leksyon. Ikinuwento ng ilang bata kung ano ang karaniwang nangyayari sa kanila sa hapag kainan. Bawat isa ay binibigyan ng kanilang ina ng plato na may kanin at konting pang-ulam. Walang second helping at wala ring Ingles.

Kapuna-puna na alam ng guro sa Isabela na di makabuluhan ang nangyayari sa loob ng klasrum habang ang ikalawang guro naman ay sumusunod sa itinatakda ng mga nakatataas.


Bagong milenyo (2000 hanggang sa kasalukuyan):

Naririnig, ipinahahayag, nababasa at nasusulat: pagdami ng BPO, People Power 2, New Republic; NBN-ZTE deal; Maguindanao Massacre; typhoons and other calamities;

Key words: I’m sorry, COMELEC irregularities; peace process; indigenous peoples; fake news, populist presidency, revisionism, authoritarianism, EJK, quo warranto, reuse, recycle, repurpose, atbp.; halaga ng piso sa isang dolyar: 2013 PhP 44.00; 2017 Ph 50.00; 2018 PhP53.489.

Naging mulat na ang maraming guro dahil sa mga pangyayari sa kanilang kapaligiran. Ngunit tila nahihirapan pa silang gawing makabuluhan ang mga leksyon sa araw-araw na mga pangyayari sa lipunang Pilipino. Isang halimbawa:

Nakatanggap ang punong-guro ng isang balumbon ng nakatuping mga pahinang pinunit sa isang maliit na notebook. Nakasulat sa unang dalawang pahina at sa malalaking letra. P_ _ _ _ _-I _ _! Sa ikatlong pahina: Hirap sumakay ng dyip. Puno.Mahuhuli ako sa klase. Sa ikatlong pahina: Nag-rebyu ako para sa test! P _ _ _ _ _ I _ _! Co-syn walang tulong para makarating ako sa school! Sa ika-apat na pahina: Mabuti pa sa PA, natututo kaming pagkasyahin ang pera para makakain nang mabuti.

Ngunit ang mga kapatid nating mga katutubo ang isa sa mga nagsusulong ng makabuluhang edukasyon kahit noong una pa man, kaya hindi naging mahirap sa kanila ang pag-angkop sa kanilang kapaligiran at kultura at sa mga pagbabago. Ipakikita ito sa susunod na halimbawa.

Science 3 Lesson Plan

Topic: Solid, Liquid at Gas;

Context: Pangingisda sa sapa (hapa) at mga bagay sa pamayanan na maaaring gamitin.

References: Elders, Textbook

Brief Description of the Context: Ang pangingisda sa sapa (hapa) ay isa sa paraan ng pagpapatibay ng relasyon ng mga kabataan at nakatatanda. Ito ay isa rin sa mga gawain sa pamayanan na nagpapatibay ng ugnayan ng mamamayan sa bawat isa. Ang pagpapahalaga at respeto sa kapaligiran ay isa ring nagpapatatag ng relasyon ng pamayanan sa kalikasan.

Materials: Sibat, Bisti, Antukus at mga bagay na matatagpuan sa paligid ng sapa (bato, tubig, buhu, atbp.)

             Dumako sa kalapit na sapa ng eskwelahan

Sa gabay ng elder at guro,

  1. Ipakikita ang wastong gamit ng antukus(goggles), bisti (pana) at sibat sa pangingisda. Obserbahan ang mga bata sa panghuhuli ng isda sa sapa.
  2. Magpakuha ng buhu at panggatong sa mga bata. Ihahanda rin nila ang mga ito upang makapagluto.
  3. Iluluto na ang mga nahuling isda.


  1. Ano-ano ang mga kagamitang ginamit sa pangingisda sa sapa?
  2. Magbigay ng katangian ng mga kagamitang ito.
  3. Ano-ano naman ang mga kagamitang ginamit sa pagluluto?
  4. Ano-ano naman ang mga katangian ng mga kagamitang ito?
  5. Ano ang napansin nyo habang kumukulo ang inyong niluluto sa buhu? Ano ang katangian nito?
  6. Batay sa mga katangian ng mga bagay at kagamitang nabanggit sa pangingisda at pagluluto, alin sa mga ito ang solid? liquid? gas?


Bilang isa sa mga nakarinig, nakabasa, nakipagtalastasan at nakaranas sa ilang mga pangyayari sa loob ng mga dekadang nabanggit, may lungkot, pangamba at galit na makita ngayon ang anino ng mga pangyayari noong dekada 60 at 70: pagiging sunud-sunuran sa kagustuhan ng mga namumuno, pagkawala o pagnipis ng oposisyon sa Kongresso at sa Korte Suprema, mga institusyong dapat ay independyente sa Ehekutibo, ang paggamit ng grassroot at rhetorical question approach sa pagsusulong ng pagbago sa Konstitusyon, ang palagiang paggamit ng malalaswa at bastos na mga salita at ang lantarang kawalan ng respeto sa karapatang pantao, at sa mga kababaihan.

Ito ay ilan lamang sa mga kasalukuyang hamon sa atin bilang mga guro.

Ano nga ba ang layunin ng pagbabahaging ito? Sinikap nitong maihayag ang ilang punto na nasaksihan at naranasan sa loob ng halos pitong dekada. Higit sa lahat, ang maaaring gawin nating mga guro bilang tugon sa mga hamon. Ayon nga sa tema ng parangal ngayong hapon: makabuluhang edukasyon tugon sa hamon ng panahon.

Unang punto, lubhang mahalaga ang ugnayan ng mga pagbabago sa lipunan (at sa mundo) sa mga pagbabago sa sistema ng edukasyon. Malinaw na nakita ito at naiukit sa mga isipan ng mga naunang henerasyon. Mas bihasa silang mag-Ingles at kung minsan ay ikinahihiya ang paggamit ng Filipino. Naging tanda ng pagiging edukado o may pinag-aralan ang kahusayan sa Ingles. Nabago ito noong dekada 70 kung kailan naging maigting at marubdob na naisulong ang nasyonalismo. Alam nating lahat na ang UP ang isa sa nanguna sa pagkilos na ito. Kaya noong dekada 80 naging isang patakaran ang paggamit ng Filipino bilang wikang panturo. Tinangkilik ito ng UPIS.

Sa patuloy na pag-usbong ng mga di kanais-nais na kaganapan sa lipunan, paano ba maipaloloob ang mga ito sa mga asignatura? Paano mai-uugnay ang isyu ng tugon ng Korte Suprema sa inihaing quo warranto sa pagtuturo ng isang konsepto sa agham o matematika o sa PE? Paano gagawing makabuluhan ang Merchant of Venice sa mga millennial? Alam kaya nila ang 5-6 sa pagpapautang?

Ikalawang punto, may kaugnayan rin ang mga kaganapan sa ibang bansa sa ating bansa at lipunan. Halimbawa nito ang zero tolerance ng USA na sapilitang napaghiwalay ang mga bata sa kanilang magulang? Hindi ba ito ay di naiiba sa mga batang may mga magulang na OFW? O ng mga batang nauulila dahil napatay o nakulong ang mga magulang dahil nahulihan silang nagbabatak at nanlaban sa mga otoridad? Paano ito maipaloloob sa isang talakayan sa Pisika? Musika? Heograpiya?

Ikatlo, sa tunay na buhay, magkakaugnay ang lahat (Life is interdisciplinary in nature). Halimbawa, pagkagising ano ang karaniwang ginagawa mo? Maglinis ng katawan (health, science) ayon sa isang sistema ng pagkakasunod-sunod na itinuro ng iyong magulang (communication). Inoorasan ang tagal ng paglilinis (math) dahil may iba pang gagawin bago kumain at pumasok sa eskwelahan. Sabi nga ni James Moffett Life is not divided into subjects (1992).

Ikaapat, ang mga kaganapan sa lipunan at sa kasaysayan nito ay sinusulat ng taumbayan at di naka-sentro sa iilang tao lang; kaya mahalaga ang mga tanong na bakit at paano, di lamang sino, saan at kailan. Nakita natin ito sa ating kasaysayan. Ang mga lider ay iniluwal ng mga kaganapan ngunit ang nagsulong ay ang taumbayan. Sa lahat ng pagkakataon, pinahahalagahan ang sumusunod: KATOTOHANAN, KATARUNGAN at KAPAYAPAAN. Taumbayan ang nagsusulong at nagsasabuhay. Sa panahon ngayon ng fake news, misinformation, cuss words na ikinatutuwa ng marami, kawalan ng respeto sa buhay at sa kapwa tao partikular na sa mga kababaihan, ano nga ba ang dapat gawin nating mga guro?

Iminumungkahi ko ang sumusunod:

  1. Manindigan sa isang prinsipyo o paniniwala. Take a stand; Pero iwasang ipilit ang iyong killing o bias sa iyong mga estudyante. Imbes, linangin ang mapanuring pag-iisip o critical thinking sa pamamagitan ng pagtalakay ng iba-ibang paraan ng pagtukoy at pagkalap totoong datos, ang masusing pag-aaral ng mga ito tungo sa pagbuo ng isang desisyon.
  2. Patuloy na makinig, magbasa, makipagtalastasan at magpahayag ng saloobin . Sa madaling salita: kumilos. Di sapat na may alam, may realisasyon. Kailangan ang pagkilos.

Pagnilayan natin sandali ang sinabi ng syentistang si James Speth sa isang panayam noong 2015.

“The things that affect environment outcomes are politics and the ascendancy of money power over people power,

I used to think that the top environmental problems were biodiversity loss, ecosystem collapse, and climate change. But I was wrong. The top environmental problems are selfishness, greed and apathy.”

Patunayan nating mali ito. Imbes, paninidigan natin ang sinabi ng isang dating kasama natin na si Maria Luisa C. Doronila.

In education, a similar transformation has been taking place, because the people themselves, through the growth of civil society, have taken initiatives to make education an arena of struggle and change in order that it will work for themselves and for societal development . . . the people have shown that this can be done by transforming education into an inclusive and comprehensive social process where everybody participates in its realization (1994).

Maligayang bati sa inyong lahat. Mabuhay ang mga Guro ng Bayan, mga dating Iskolar ng Bayan na maghuhubog ng mga darating pang Iskolar ng Bayan.

Magandang umaga po.



Isinulat at ibinahagi bilang talumpati ni Ma. Theresa L. de Villa, Professorial Lecturer, Faculty of Education, UP Open University

BSE (English), College of Education, UP Diliman, 1966

Med (TESL/TEFL) College of Education, UP Diliman, 1980

Ph.D. (Filipino:Translation), Kolehiyo ng Arte at Literatura, UP Diliman, 1995.

Remembering Dr. Beulah Garcia Dalao-Nuval

It is with heartfelt sorrow that we announce the passing of one of our professorial lecturers, Dr. Beulah Garcia Dalao-Nuval.

Below we share the eulogy delivered by Dr. Lily Rosqueta-Rosales in remembrance of a respected colleague, a generous mentor, and a great friend.

“Alumna of the University of the Philippines, the University of Florida, University Guidance Counselor, Professorial Lecturer at the University of the Philippines College of Education, president of the Philippine Guidance and Personnel Association, Inc. (now the Philippine Guidance and Counseling Association) charter member of the Philippines Chapter of the Chi Sigma Iota Academic and Professional Counseling Honor Society International, President of Education Alumni Association — these all bonded Beulah and me for more than half a century.

Her family and my family were close to each other for years. Her husband and I took to writing, while Beulah and I were deep in the academe. Our children studied together in the elementary grades to high school and were schoolmates in college although they pursued different career paths.

Beulah was a vibrant woman, strong-willed and very focused. She enjoyed life to the fullest and had a very contaminating laughter. She was also sometimes stubborn, but with good reason. Gracious in her ways, charitable, and imbued with volunteerism, she was the life of every civic and social group to which she belonged. I will always remember her as the best Hawaiian hola dancer as she swayed to the music of Pearly Shells.

Beulah has left a beautiful legacy – a life that touched many hearts and souls, a life of friendship and mission — yes, an inspiring memory through the years to come.

We commend her to Almighty God. Rest, Beulah, rest in the bosom of our Lord as angels sing peace to you.

I will miss your presence on Earth, dear Beulah.”